PRZYCHODNIA WETERYNARYJNA OAZA - KRAKÓW
 SZYNSZYLA - PODSTAWOWE INFORMACJE

Autorka tekstu: Emilia Łoś (studentka 5 roku medycyny weterynaryjnej)
Opieka merytoryczna: : Lek.wet.Lidia Lewandowska


                                                 
                                   SZYNSZYLA - PODSTAWOWE INFORMACJE

Za pioniera hodowli szynszyli w skali światowej uważa się Amerykanina , inżyniera górnictwa , który w 1918 roku zapoczątkował w Chile rozmnażanie się tych zwierząt w niewoli. Natomiast pierwsza hodowla w Polsce została założona przez Władysława i Elwirę Rżewskich w 1956 roku.

Rodzina szynszylowatych obejmuje:

- szynszylę królewską [ Chinchilla real] - obecnie uważana za gatunek zupełnie wyniszczony i nie występuje w hodowli

- szynszylę dużą lub górską [ Chinchilla brevicaudata] - z krótkim ogonem , hodowana w Ameryce Południowej

- szynszylę małą lub nizinną [ Chinchilla veligera] - z długim ogonem , która jest hodowana jako zwierzę domowe

Szynszyle są zwierzętami długowiecznymi. W porównaniu do innych gryzoni żyją bardzo długo, nawet ponad 10 lat. Prowadzą one różnorodny tryb życia - ziemny , podziemny , nadrzewny. Są gryzoniami roślinożernymi , aktywnymi od wczesnego wieczora do rana. Szynszyle prowadzą nocny tryb życia. Groty i nieduże szczeliny międzyskalne stanowią dla tych gryzoni nie tylko idealne schronienie, ale także miejsce do drzemki w ciągu dnia. Kiedy zapada zmierzch, opuszczają swoje nory i udają się na poszukiwanie pokarmu.

Masa ciała jest cechą indywidualną i waha się od 400 do 700g. Głowa jest osadzona na prawie niewidocznej szyi , uszy nie owłosione , okrągłe . Ciekawostką może być fakt , iż stanowią one doskonałe rozwinięty narząd słuchu - są w stanie wychwycić nawet najsłabszy dźwięk i szybko zlokalizować jego źródło. Są również sygnalizatorem nastroju zwierzęcia. Jeśli szynszyla jest zaciekawiona bądź czymś przestraszona uszy sterczą wysoko nad głową natomiast podczas snu i gdy jest spokojna - kładzie je po sobie. Udowodniono ,iż szynszyle umieją rozróżniać mowę artykułowaną - pojedyncze sylaby i słowa.

Te małe, sprytne gryzonie są bardzo "gadatliwe". W kontaktach międzyosobniczych posługują się bogatą wokalizacją, złożoną z wielu dźwięków o różnej modulacji. Potrafią porozumiewać się za pomocą cichutkich nawoływań i ledwo słyszalnych mruknięć . Czasami wydają dźwięki podobne do kaszlu.

Oczy szynszyli są duże , lekko wypukłe a kolor zależy od odmiany barwnej. Szynszyle posiadają doskonały wzrok, są świetnie przystosowane do widzenia w ciemnościach. Nawet w dzień podczas drzemki gryzonie te wykazują czujność a ich oczy nigdy nie są do końca zamknięte - pozwala to na bystre obserwowanie otoczenia.

Na czubku pyszczka znajduje się nieduży nos , który stale węszy. Wg. niektórych publikacji obwąchiwanie się członków grupy jest prawdopodobnie formą pozdrawiania się. Po obu stronach nosa umieszczone są długie wąsy zwane wibrysami - włosy czuciowe , których długość może dochodzić do 12 cm.

Zęby - dorosła szynszyla ma ich 20 - 4 siekacze i 16 zębów policzkowych. Wzór zębowy 1013/1013. Nowo narodzony szynszyl ma 4 siekacze i 8 zębów policzkowych. Zęby szynszyli rosną całe życie dlatego muszą być regularnie ścierane aby nie uległy przerostowi. Pomiędzy siekaczami i zębami policzkowymi istnieje dosyć duża przerwa zwana diastemą.

Przednie łapki szynszyli są znacznie mniejsze od tylnych i mają 5 palców, przy czym tylko cztery z nich są chwytne, piąty natomiast nie jest prawie wcale używany. Dzięki palcom zwierzątko może z łatwością przytrzymywać pokarm i wkładać go do pyszczka. Przednie łapki odgrywają również dużą rolę podczas czynności pielęgnacyjnych. Kilka razy dziennie szynszyla bardzo dokładnie przeczesuje łapkami swoje futerko (przede wszystkim w okolicy pyszczka i brzucha), oraz czyści długie wąsy. Kończyny miedniczne mają cztery palce, są znacznie dłuższe i masywniejsze niż piersiowe. Umożliwiają one szynszylom błyskawiczną ucieczkę oraz silne odbicie się od podłoża. Ruchy szynszyli przypominają trochę kicanie królika. Zwierzęta te potrafią jednak skakać na wysokość metra, a także przeskakiwać odległości znacznie przekraczające długość ich ciała.

WARUNKI UTRZYMANIA , POMIESZCZENIA , OPIEKA W DOMU

Każde zwierzę ma określone wymagania i charakter ukształtowany przez środowisko, w którym żyło na wolności. Udomowienie w pewien sposób mogło je zmienić, ale tylko na tyle, na ile pozwoliły jego zdolności adaptacyjne. Szynszyle hodowane w domu są całkowicie uzależnione od swego opiekuna. Każdy właściciel powinien starać się stworzyć zwierzątku warunki jak najbardziej zbliżone do naturalnych, zgodne z charakterem i potrzebami szynszyli.

Szynszyla łatwo przyzwyczaja się do swojego właściciela jednak należy pamiętać aby oswajać ją powoli. Zmiana otoczenia dla tego małego zwierzątka jest wielkim stresem.

Szynszyle są bardzo ruchliwe , należy o tym pamiętać przy zakupie klatki a także przy przyuczaniu do swobodnego biegania po mieszkaniu. Z klatki nie należy wyciągać jej siłą, łapiąc za łapy ,ogon , uszy. W razie konieczności należy przykryć ją dłońmi i spokojnie wyciągnąć z klatki. Gwałtowne ruchy stresują zwierzę i może ono utracić w miejscu jego przytrzymywania całe pęczki włosów. Zrzucanie włosów jest naturalna reakcją obronną organizmu.

Dorosłe szynszyle przechodzą linienie (czyli wymianę okrywy włosowej), dwa razy w roku - na wiosnę i na jesieni. Polega to na tym, że stare włosy wypadają, a na ich miejscu wyrastają nowe. Proces ten jest jednak zwykle mało widoczny.

Jeśli chcielibyśmy kupić do domu 2 szynszyle to lepiej aby była to parka (oczywiście należy je w odpowiednim momencie wykastrować). Zwierzęta przebywają razem w klatce są bardziej ruchliwe , pełne wigoru, zadowolone z życia. Szynszyle szybko też akceptują inne zwierzęta : psy , koty , świnki morskie i jeśli nie są celem ich ataków potrafią żyć w pełnej harmonii z innymi zwierzęcymi domowymi.

Wybierając klatkę oraz miejsce dla niej w naszym mieszkaniu należy brać pod uwagę pewne fakty: szynszyle nie lubią oparów wydobywających się z kuchni ani dymu papierosowego - pamiętajmy więc, aby miejsce w którym stoi klatka był od nich wolne. Silny stres u naszych pupili wywołuje również hałas z ulicy czy też głośna muzyka. Pamiętać należy również, że szynszyle wykazują większa aktywność w godzinach wieczornych i w nocy , w dzień raczej śpią. Nie jest więc najlepszym pomysłem stawianie klatki zaraz obok łóżka, gdyż hałas bawiącego się zwierzątka może przeszkadzać w spaniu. . Miejsce na klatkę powinno być widne , względnie nasłonecznione, bez przeciągów. Klatka powinna stykać się przynajmniej z jedna ścianą - zwierzę ma wówczas komfort psychiczny gdyż nie czuje się obserwowane i może znaleźć sobie spokojnie miejsce odpoczynku. Klatka powinna mieć ściany z siatki gdyż ściany ze szkła czy plastiku nie dają komfortu dobrej wentylacji. Niezbędnym wyposażeniem klatki jest karmidełko , poidełko , półka wypoczynkowa , naczynie do kąpieli pyłowej , pojemnik na siano. Przy parce szynszyli i chęci właściciela do rozmnażania pupili niezbędny będzie także domek wykotowy.

Optymalna temperatura dla szynszyli to 16-18°C, przy czym w zimie wytrzymują bez szkody na zdrowiu kilkudniowe obniżenie do 5°C a latem wzrost do 24°C przy wilgotności względnej 50-70%.

Pielęgnowanie szynszyli nie jest ani trudne ani zbyt absorbujące. Należy pamiętać o zachowaniu higieny w klatce , wymianie ściółki , wody oraz pyłu do kąpieli . Szynszyle mają niezwykle gęstą i delikatną okrywę włosową. Aby zawsze wyglądała pięknie, trzeba zapewnić zwierzątku możliwość regularnych kąpieli piaskowych. W naturalnym środowisku szynszyle wykorzystują do tego celu pył wulkaniczny znajdujący się we wgłębieniach skalnych, natomiast w hodowli amatorskiej używa się specjalnego piasku lub pyłu dla szynszyli kupionego w sklepie zoologicznym. Nie wolno stosować zwykłego piasku, ponieważ może on być zanieczyszczony i wilgotny, a ostre krawędzie ziarenek niszczą delikatne futerko szynszyli. Szynszyle powinny mieć możliwość kąpieli piaskowej przynajmniej 3 razy w tygodniu. Nie zaleca się dodawania talku do pyłu kąpielowego, gdyż jego nadmiar może spowodować przesuszenie i pękanie skóry oraz jej wtórne zmiany. Podczas kąpieli szynszyle usuwają martwe włosy, zabrudzenia i nadmiar tłuszczu z futerka. Piasek zapobiega sklejaniu się włosów i sprawia, że futerko jest jednolite i nie ulega rozdwojeniu. Kąpiel dla szynszyli jest nie tylko zabiegiem pielęgnacyjnym, ale także sprawia im dużą przyjemność. Zwierzątka zawsze bardzo chętnie wskakują do kąpieliska i z radością tarzają się w piasku. Czynność ta pozytywnie wpływa na psychikę i zmniejsza stres.

Właściciel musi obserwować swojego pupila i powinien umieć rozpoznawać symptomy choroby. Najczęściej występujące objawy to nie zjadanie podanej paszy , osowiałość , biegunka , zaparcia a także strupki na nosie , oczach , uszach , nienormalny kształt kału ,wyciek z nosa , oczu , nadmierne ślinienie się, białawe zabarwienie zębów , chudniecie , łysiny na okrywie włosowej.

Właściciel zwierzątka nie powinien leczyć sam swojego pupila jest to bowiem zadanie lekarza weterynarii , musi jednak umieć możliwie wcześnie rozpoznać oznaki choroby i zasięgnąć porady specjalisty.

Warszawa, 17.02.2006r